SYSTEMY DO ZARZĄDZANIA CZASOPISMAMI NAUKOWYMI W POLSCE

W Polsce rynek systemów do zarządzania czasopismami naukowymi (ang. Journal Management Systems) jest zdominowany przez dwa główne podejścia: otwarte oprogramowanie Open Journal Systems (OJS) oraz rozwiązania komercyjne, z których najpopularniejszy wydaje się Editorial System.

Open Journal Systems (OJS)

OJS jest zdecydowanie najczęściej używaną platformą w polskich instytucjach akademickich i wydawnictwach naukowych, będąc narzędziem typu open source (darmowe, otwarte źródło).

  • Powszechność: OJS jest standardem dla większości uczelni i instytucji stawiających na Open Access (Otwarty Dostęp).
  • Wdrożenia Instytucjonalne (Platformy): Wiele polskich uczelni i bibliotek akademickich uruchomiło własne platformy czasopism oparte na OJS, oferując hosting i wsparcie dla swoich czasopism, a często i dla czasopism zewnętrznych. Przykłady to:
    • Akademicka Platforma Czasopism UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu).
    • PRESSto (Biblioteczne Usługi Wydawnicze na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu).
    • Wiele innych uczelni (np. SGGW, Uniwersytet Śląski, UMCS) również korzysta z OJS do zarządzania swoimi tytułami.
  • Wsparcie techniczne: Oprogramowanie to jest dobrze znane w środowisku bibliotekarskim i IT w Polsce, co ułatwia znalezienie wsparcia, konfigurację i tłumaczenie na język polski.
  • Kompleksowość: Oferuje pełne zarządzanie obiegiem pracy: zgłoszenia $\rightarrow$ recenzje $\rightarrow$ redakcja $\rightarrow$ publikacja online $\rightarrow$ archiwizacja.

Komercyjne Systemy Zarządzania (Editorial System)

Drugim popularnym rozwiązaniem, zwłaszcza wśród wydawnictw komercyjnych lub czasopism dążących do bardzo ścisłej kontroli procesu, są systemy płatne.

Editorial System (Bentus):

  • Charakterystyka: Jest to zaawansowane, komercyjne narzędzie stworzone do zarządzania procesem zgłaszania, recenzowania i przetwarzania prac naukowych online.
  • Popularność: Jest używane przez ponad 240 czasopism, w tym wiele z prestiżowym wskaźnikiem Impact Factor (IF).
  • Integracje: Oferuje zaawansowane integracje z kluczowymi systemami, takimi jak Crossref (DOI), iThenticate / SimilarityCheck (antyplagiat), oraz bazami danych (EBSCO, DOAJ, PubMed/MedLine), co jest kluczowe dla globalnej widoczności.

Inni Partnerzy i Usługi Wspierające

Oprócz systemów obiegu pracy polskie czasopisma korzystają z szeregu usług, które wspierają ich działalność i podnoszą ich rangę:

System/UsługaFunkcjaIstotność dla Polski
Index Copernicus (ICI)Baza czasopism i ocena parametryczna (ICI Journals Master List)Ważny wskaźnik dla polskiej nauki, często używany jako referencyjna baza w kontekście ewaluacji MNiSW (dawniej).
AriantaRejestr polskich czasopism elektronicznychInformacje o klasyfikacji ministerialnej, indeksowaniu i licencjach.
BazHum / CEJSHPolskie/regionalne bazy pełnotekstowe/bibliograficzneZwiększają widoczność czasopism humanistycznych, społecznych i środkowoeuropejskich.
CrossrefRejestracja DOI (Digital Object Identifier)Obowiązkowy standard globalny dla cytowalności.

Podsumowanie: Wybór Systemu

Wybór systemu w Polsce zazwyczaj zależy od:

  1. Dostępności finansowej/wsparcia instytucji: OJS jest darmowy, a wsparcie często zapewnia biblioteka/uczelnia (np. poprzez uruchomienie platformy takiej jak APCz UMK).
  2. Skali i prestiżu: Większe, międzynarodowe tytuły, które potrzebują bardzo zaawansowanych integracji i dedykowanego wsparcia, mogą decydować się na rozwiązania komercyjne, takie jak Editorial System.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *